Op 27 november vond het najaarseminarie eiwit transitie plaats in Putten (NL). De eiwittransitie is een ‘hot’ topic, niet in het minst in de landbouwsector. Op uitnodiging van Paul Daniels, gaf ik gisteren een keynote op het VAB najaarseminarie. ‘Het moet onze mensen inspireren,’ dixit Paul in een voorbereidend overleg. De doelgroep is onafhankelijke private adviseurs in diverse takken van de landbouw, met een stevige vertegenwoordiging van akkerbouw en veehouderij.
Plenaire sessie
De zaal was goed gevuld. Meer dan 120 experten verzamelden zich. VAB voorzitter Frank Pisters opende het event. Agnes Lensing-van de Ven, zelf melkveehouder, leidde het seminarie in goede banen.
Ik vertelde ‘ons’ verhaal – gebaseerd op de inzichten van de metaforum werkgroep. Daar hoort ook de mondiale context bij, want je kan de noodzaak van een eiwitshift alleen vatten als je je ogen opent voor ontwikkelingen die verder dan je eigen vertrouwde regio reikt. En uiteraard had ik het ook over de uitdagingen voor de boer in de Lage Landen. Een eiwittransitie klinkt misschien hip, als het verdienmodel op alleen idealen en drijfzand is gebouwd, is het niet duurzaam. Er is een keten nodig, een gericht beleid, én consumenten.
Michiel Meindertsma (DLV Advies) en Erna van der Wal (BO Akkerbouw) zorgden voor een feedback, elk vanuit hun professionele focus. En dan volgde een Q&A. Noorderburen zijn doorgaans mondig, en dat werd gisteren nog maar eens bevestigd. Het is opmerkelijk, hoe anders dan tien jaar geleden is de reactie vandaag is op de presentatie dat een afbouw van de veestapel aan de orde is. Natuurlijk zijn professionals in de veehouderij trots op hun werk, terecht overigens. Maar het besef dat het structureel anders moet, vindt toch steeds meer gehoor. Net als de vrees dat we heel capabele mensen in de sector verliezen bij gebrek aan strategische keuzes.
Break-out sessies
In de break-outs luisterde ik naar Jaap Korteweg, de man achter Those Vegan Cowboys. Het is een andere stem in het debat. Jaap is ondernemer, en gelooft of streeft naar een voedselsysteem zonder dieren. Ooit was hij de man achter De Vegetarische Slager. Dat bedrijf werd in 2018 overgenomen door Unilever. Jaap presenteert Margaret, de roestvrijstalen koe. Kaas gemaakt zonder koe, dus onder laboratorium omstandigheden. Hypermoderne technologie maken de weg vrij naar een geheel andere benadering van dierlijke eiwit vervangers. Gebrek aan ondernemerschap kan je hem niet verwijten. Maar nee, ik ben het op veel punten niet eens met zijn visie. En toch inspireert het, en bewonder ik hoe het debat werd gevoerd. Dialoog is nodig, ook – of vooral – met mensen die er een andere visie op na houden.
In de tweede break-out stelde Sylvia Raijmakers (PPF) Plant Protein Forward voor. Plant Protein Forward (PPF) helpt Nederlandse boeren om duurzame, meerjarige samenwerkingen met ketenpartijen op te bouwen, wat nieuwe kansen creëert voor de teelt van eiwitrijke gewassen in Nederland. André Jurrius (Ekoboerderij De Lingehof) lichtte de rol en plaats van de boer in dit project toe. André teelt biologische lupine. En ook Rabobank is partner in het Plant Protein Forward project. Ramon van der Tol gaf aan waarom Rabobank hier aan meewerkt. De break-out sessie duurde slechts een uur, ik had een volle dag naar dit project kunnen luisteren.
Napraten bij een diner
De dag werd mooi afgesloten met een diner. Het was niet vegetarisch of veganistisch. Interessante kanttekening : Postillon, het congrescentrum, neemt vegetarisch of veganistisch als de basis voor haar menu’s. Om de CO2 impact te verkleinen rekent de keten een toeslag voor klanten die wel om dierlijke producten vragen.
Ik blik terug op boeiende gesprekken. Ik geniet van de interactie. Vooruitgang boeken lukt maar als je naar elkaar luistert.
Reflecties achteraf
Wat hebben we toch veel gemeen met onze Noorderburen. Onder meer de kloof tussen praktijk en theorie. Onderzoek dat te vaak in onderzoekscentra blijft hangen, praktijkervaring die onvoldoende doorstroomt naar de academische instellingen. Er is nog best wat werk aan de winkel.
Opmerkelijk dat zelfs op 250 km van huis er landbouwadviseurs rondlopen die me vragen naar de boerderij van de familie Avermaete in Tienen. Een adviseur die meer dan 40 jaar geleden op het bedrijf van mijn nonkel kwam.. in de jaren ’80, toen boterbergen en melkplassen het nieuws haalden, maar van een eiwittransitie nog geen sprake was. De wereld is klein, tijd vliegt. Sjef Roebroek, ik kijk uit naar een afspraak in Tienen.
Peter Pals bracht me terug naar Breda, waar ik overnachtte. Peter richtte tien jaar geleden Farmers Funding & Advies op. Wat een fijne rit. Als jonge ondernemer kan ik veel opsteken van Peters’ ervaringen. Dankjewel chauffeur-mentor van dienst! Als het van mij afhangt krijg je een dubbele erkenning voor dit seminarie.
En uiteraard heb ik van de gelegenheid gebruik gemaakt om ’s ochtends in Breda een rondje te gaan hardlopen op onbekend terrein. Om dan te beseffen dat ik er een paar maanden geleden ook had gelopen, na het seminarie voor Oogstbijeenkomst IBP VP Zuidwestelijke Delta.
Op de hoogte blijven? Schrijf dan in op mijn nieuwsbrief.
